گردشگری:لالی

خوزستان / لالی: گردشگری

لالی شهری است در شمال شرقی استان خوزستان. این شهر در شهرستان لالی قرار گرفته و در سال ۱۳۸۵، تعداد ۳۸۰۰۰نفر جمعیت داشته‌است مردم لالی از طایفه‌های دورکی، اندکی، بابادی، بهداروند شاخهٔ هفت‌لنگ قوم بختیاری هستند.

بخش لالي از ديرباز زيستگاه بشر بوده و در سده هاي اخير، به عنوان منطقه گرمسيري و قشلاقي بختياري هاي كوچ رو، بويژه شاخه هاي ۷ لنگ بختياري، اعتبار و ارزش بيشتر يافته است.
    در توصيف اهميت تاريخي اين منطقه، براي نمونه مي توان گفت كه قديمي ترين آثار سكونت انسان در نجد ايران در غار «پبده» در شمال لالي كشف شده است يا اين كه لالي بخشي از اولين حوزه شناخته شده نفت در ايران به شمار مي آيد و از اين رو، در دهه ۳۰ يكي ازحوزه هاي فعال استخراج نفت بوده است.
    هنگامي كه در اطراف منطقه مستعد «لالي» حوزه هاي نفتي كشف شد، صنعتي شدن، شكوه و رونق آن را فزوني بخشيد ولالي به اوج بالندگي رسيد و نام و آوازه اش جهانگير شد.
    لالي در فروردين ۸۲ به عنوان شهرستان مستقل از پيكره شهرستان مسجد سليمان جدا شد و فرمانداري لالي در آذر ماه همان سال كار خود را آغاز كرد. لالي داراي دو بخش مركزي و هتي، چهار دهستان سادات، دشت لالي، جاستون شه و هتي و ۲۸۵ روستاي مسكوني است و جمعيت اين شهرستان بر اساس آخرين برآوردها نزديك به ۹۰ هزار نفر برآورد شده است كه ۵۰ درصدشان عشاير، ۳۰ درصد روستايي و ۲۰ درصد شهري هستند.
  شهرستان لالي كه ۱۴۰۰ كيلومتر مربع وسعت دارد و در شمال استان خوزستان است، در شرق و شمال شرقي به بخش انديكا و در جنوب و جنوب شرقي به بخش مركزي شهرستان مسجدسليمان محدود مي شود و نيز ازشمال غرب با بخش سردشت و دزفول و از غرب با شهرستان گتوند همسايه است.
  لالي پيشينه تاريخي كهن دارد؛ چنان كه حدود ۶۰ سال قبل پروفسور گريشمن، باستان شناس فرانسوي، قديمي ترين آثار سكونت انسان در فلات ايران را در غاري در شمال لالي به نام غار «پبده» كشف كرد. گريشمن معتقد بود كه ۱۵ هزار سال پيش مردماني كه در غار پبده مي زيسته ، اجداد بختياري ها بوده اند. پس دور از انتظار نيست كه لالي در دوران هاي تاريخي مختلف از كانون هاي زندگي در ايران بوده باشد؛ زيرا، اكنون آثار ارزشمندي از دوره هاي مختلف زندگي بشر در لالي برجا مانده كه نشان دهنده زيست و تمدن در منطقه است. آثار پل هاي بسته شده بر رودخانه ها، بقاياي قلعه هاي ساخته شده بر فراز كوه ها و دشت ها، نقش برجسته هاي صخره ها وكوه ها، آثار شهرهاي باستاني ايرانشهر، چال شهرو بنوار در شهرستان لالي، وجود بقاع متبركه امامزادگان مورد احترام مردم، همه از رونق لالي در ادوار گذشته حكايت دارد.
  ۹۹ درصد از مردم لالي از تيره هاي مختلف طوايف دوركي، بابادي و بهداروند، وابسته به شاخه «هفت لنگ» ايل بختياري اند و حدود ۴۵ درصد آنها از تيره هاي مختلف بابادي، ۴۰ درصد از تيره «اسيوند دوركي» و ۱۴ درصد از تيره هاي مختلف هاروند هستند و مناسبات و روابط ايلي - عشايري در ميان آنها پررنگ است.
    بيشتر اين مردمان كشاورز و دامدار هستند و از اين راه امرار معاش مي كنند.
 بختياري ها كه با درايت روان شاد عليقلي خان سردار اسعد موجبات پيروزي انقلاب مشروطه را فراهم آوردند، از اولين اقوام ايراني هستند، كه خطر حكومت پهلوي را احساس و درك كردند. بنابراين، از اولين مخالفان رژيم پهلوي بودند و تاوان سنگيني براي اين مخالفت ها پرداختند كه سابقه مخالفت ها و مبارزات آنها در تاريخ ثبت شده است.
    مردم لالي به عنوان بخشي از قوم ديرپاي بختياري، همواره و در هر زمان به مخالفت با رژيم پهلوي پرداخته، چنان كه زد و خوردهاي بسيار بين آنها و نيروهاي دولتي رضاخان و اوايل حكومت محمدرضا شاه رخ داد. براي نمونه، سندي در دست است كه نشان مي دهد نيروي هوايي حكومت پهلوي در سال ۱۳۲۹ ساكنين منطقه آرپناه را كه يكي از مناطق عشايري بخش هتي در شهرستان لالي است، تهديد به بمباران كرده بود كه دست از مبارزه با حكومت پهلوي و كمك به نيروهاي شادروان ابوالقاسم خان بختيار بكشند.
    از سوي ديگر، چون لالي بخشي از اولين حوزه شناخته شده نفت در ايران به شمار مي آيد، ساكنانش چون ديگر ايرانيان آرزومند رهايي از استثمار استعماگران بوده اند و از آنجا كه لالي در دهه ۳۰ يكي از حوزه هاي فعال استخراج نفت بود، مردمانش در مبارزات ملي شدن صنعت نفت حضوري فعال داشتند و در دوره بعد از كودتا، جوانان لالي در مخالفت با حكومت وقت به مبارزه پراختند.


لالی از دیر باز زیستگاه بشر بوده ودر سده های اخیر به عنوان منطقه گرمسیری وقشلاقی بختیاری های کوچرو ؛بویژه شاخه ی هفت لنگ بختیاری شتاخته می شود.در توصیف اهمیت تاریخی این منطقه می توان گفت که قدیمی ترین آثار سکونت انسان در غار پبده در شمال لالی کشف شده است.لالی بخشی از اولین حوزه های شناخته شده نفت در ایران بشمار می آید. از اینرودر دهه سی شمسی یکی از حوزه های فعال استخراج نفت بوده است.

شهرستان لالی 1400 کیلومتر مربع وسعت دارد .این شهرستان در شمال خوزستان واقع گردیده است وبا شهرستانهای اندیکا ؛مسجدسلیمان؛دزفول وگتوند همسایه است.99 درصد از مردم لالی از تیره های مختلف طوایف دورکی ؛بابادی وبهداروند وابسته به شاخه ی هفت لنگ بختیاری اند وروابط ایلی و عشایری در میان آنان بسیار پررنگ است.

مردم لالی که عمدتا روستایی وعشایر می باشند شغل اصلی شان کشاورزی ودامداری است. واز این راه امرا ر معاش می کنند.نبود صنایع تبدیلی وجانبی این بخش ؛بهره وران این عرصه را با مشکلات متعددی در زمینه ی استمرار شغلی وکاری روبرو نموده؛ که در صورت احداث صنایع تبدیلی می توان ارزش افزوده صنایع دامی وکشاورزی را بالا برد.

لالی چون از اولین حوزه ها ی شناخته شده نفت در ایران محسوب می شد.شهرنشینی در این منطقه از سابقه ایی کهن برخوردار است وعمران وآبادانی که به تبع استخراج نفت شکل گرفت رشد وتوسعه امور عمرانی را به ارمغان آورد که در سالهای بعد به علت کاهش استخراج نفت ؛ شهرنشینی  در این منطقه روبه افول گذاشت.

عمران وتوسعه ی فعلی در شهرستان لالی میسر نمی شود مگر با همدلی مردم ومسولان تا باتنظیم برنامه های توسعه ایی ودراز مدت بتوان این شهرستان تاریخی ؛مستعد وتوانمند را به جایگاه گذشته اش رساند.

جوانان این شهرستان  نیاز به شغل وکار دارند وتنها اموری که می تواند این افراد تحصیل کرده را جذب کند .امور عمران وسازندگی است.اگر کارها بدست جوانان بومی سپرده شود.اینگونه افراد می توانند با تلفیق دانش وتجربه توسعه وآبادانی شهر خود را بدست گیرند تنها همتی باید.

لالی پیشنه ی تاریخی کهنی دارد که 60 سال پیش گیریشمن باستانشناس فرانسوی قدیمی ترین آثار سکونت انسان اولیه را در غاری بنام پبده کشف کرد. پس دور از انتظار نیست که لالی در دورانهای مختلف از کانونهای زندگی در ایران بوده باشد. که این امر ووجود جاذبه های طبیعی موجود ؛این شهرستان را به عنوان یکی از جاذبه های مهم گردشگری خوزستان تبدیل نموده است .امید است با توسعه وبهبود زیر ساختهای گردشگری نظیر ساخت هتل ؛جاده های مناسب دسترسی؛ اقامتگاه ها وفراهم آوردن تسهیلات برای گردشگران بتوان از این صنعت پر درآمد در لالی استفاده بهینه کرد.

شهرستان لالی قابلیتهای متعددی در حوزه های مختلف اقتصادی از جمله :گردشگری ؛کشاورزی؛دامپروری ؛ صنایع دستی وترانزیت دارد .اگر این قابلیتها از حالت بالقوه به بالفعل تبدیل شوند.می توان شاهد رشد وشکوفایی اقتصاد؛اشتغال وتوسعه در این شهرستان پر توان.

شهرستان لالي پر از جاذبه هاي تاريخي ، فرهنگي و طبيعي با مردماني با گويش و آئين بختياري ، فرهنگ و آداب و رسوم اصيل در جاي جاي اين سرزمين نشاني از هنر آميخته با معنويت هنرمندان آن ديار است .به گزارش روابط عمومي سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري خوزستان شهرستان لالي در ضلع شمالي استان خوزستان در دامنه كوه هاي زاگرس واقع شده است كه در فصل زمستان داراي هواي سرد ، در فصل تابستان داراي آب و هواي معتدل مي باشد و همچنين در فصل بهار از طبيعتي سرسبز و بسيار دلپذير برخوردار است .

قدمت اين شهرستان طبق نظر برخي مورخان مربوط به دوره ايلامي و بعضاً ساساني است كه  دره بركه ـ چشم آبشور ـ آبشارهاي آرپناه و بابا روز بهان ، بابا احمد ، بي بي ترخون از مكان هاي گردشگري و تفريحي لالي به شمار مي روند . همچنين روستاي تاريخي بنه وار ، غار پبده كه متعلق به دوره پارينه سنگي و از اولين زيستگاه هاي انساني مي باشد، قلعه اره تي (هره تي )، قلعه صلواتي، قلعه ميدان ، ستون هاي پل زيو رود( زيبا رود) ، قلعه مش مرداسي، آثار به جاي مانده از پل شور متعلق به دوره ساسانيان، سد خليل خان بختياري ، مكان سياحتي و زيارتي خدر زنده ( خضر زنده) از ديگر مكان ها وجاذبه هاي  تاريخي و فرهنگي اين شهرستان هستند.
شايان ذكر است: صنايع دستي در شهرستان لالي از سال 1370 با رشته قالي بافي شروع شد و از آن زمان د ررشته هاي مختلف اعم از قالي بافي محلي ، جاجيم بافي، گبه ، خوروخورجين، گليم بافي ، شله بافي، چوقا بافي ، دوخت البسه محلي ، توليدا ت عشايري و رشته هايي جديد از قبيل مشبك چوب، معرق كاشي ، محرق ساقه گندم ، سفالگري، قلاب بافي ، منجوق دوزي و يراق دوزي فعاليت خود را آغاز كرد.
در حال حاضر در اداره ميراث فرهنگي لالي رشته هاي بومي شامل: چوقا بافي دوخت البسه محلي و گليم بافي آموزش داده مي شود.اما متأسفانه رشته هاي گيوه دوزي ، وبعضي از توليدات عشايري از قبيل  خورجين ، گبه، شله بافي ، گليم و قالي محلي رشته هايي مي باشند كه در حال منسوخ شدن هستند كه جهت حفظ و احياي اين صنايع دستي توسط سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري خوزستان مقرر گرديده در سال جاري جهت حمايت از رشته هايي كه در خطر منسوخ شدن مي باشند با ايجاد بازار جديد و همچنين مستندسازي اطلاعات آن ها اقدام لازم بعمل آيد.گفتني است : در حال حاضر دو كارگاه قالي بافي در اين شهرستان فعاليت دارند.